Misdaad en straf

Misdaad en straf (ook: Schuld en boete) (Russisch: Преступление и наказание, Prestoeplenië i nakazanië) is een roman van de Russische schrijver Fjodor Dostojevski uit 1866. Dostojevski's Misdaad en Straf is te lezen als een vroege studie in psychopathologie, waarbij de protagonist zichzelf een soort übermensch waant, verheven boven alle conventies en waarden. De hoofdpersoon, Raskolnikov, suggereert op een bepaald ogenblik namelijk dat sommige mensen zo geniaal zijn, dat wetten die zijn opgesteld door gewone mensen niet op hen van toepassing zijn. Volgens die zienswijze zouden ze dus effectief boven de wet staan. Het verhaal concentreert zich op de morele dilemma's van Rodion Raskolnikov, een verarmde ex-student uit Sint-Petersburg die een plan uitbroedt om een oudere, gewetensloze pandjesbaas te vermoorden en van haar geld te beroven. Na de moord gepleegd te hebben blijft hij echter verward achter, walgend van zichzelf. Zijn ethische rechtvaardigingen voor de moord wegen niet op tegen de gevoelens van schuld en gruwel die hij ervaart nu hij wordt geconfronteerd met de reële morele gevolgen van zijn daad.