Paradoks przyjaźni

Paradoks przyjaźni – paradoks w socjologii, zgodnie z którym większość osób zauważa, że większość ich przyjaciół średnio ma więcej przyjaciół niż oni sami. Paradoks został zaobserwowany i opisany w 1991 roku przez , socjologa ze . Zjawisko wynika z matematycznych właściwości sieci społecznych i jest bezpośrednio związane z nierównością między średnią arytmetyczną i geometryczną, oraz nierównością Cauchy’ego-Schwarza. Przekłada się także na inne typy relacji i skorelowanych z nimi cech w takich sieciach, na przykład przeciętną liczbę partnerów seksualnych, publikacji naukowych, wyższy poziom zadowolenia z życia, konsumpcji alkoholu itp. Paradoks może pogłębiać złudzenie powszechności wybranych cech w całym społeczeństwie, zwłaszcza w regionach sieci społecznych, które powstały na bazie podobieństw charakteru lub opinii. W 2012 roku paradoks został zilustrowany na bazie realnych danych socjometrycznych przez badaczy z Cornell University, którzy przeanalizowali 721 mln użytkowników portalu Facebook. W badaniu użytkowników Twittera wykazano, że zasada sprawdza się w przypadku 98% użytkowników portalu. Paradoks przyjaźni może być użyteczny do przewidywania i modyfikacji rozwoju epidemii, mód, zachowań czy pomysłów. Badania tego typu w czasie epidemii wirusa grypy H1N1 w 2009 roku przeprowadzili Nicholas Christakis i James Fowler, którzy przeanalizowali grupę losowo wybranych studentów Harvard University. Poprosili oni badanych o wskazanie swoich przyjaciół. Grupa przyjaciół zachorowała średnio dwa tygodnie wcześniej niż grupa wybrana losowo.