preskryptywizm

Preskryptywizm (łac. praescribere „przepisywać, ordynować”; także: normatywizm) – dążność do formułowania norm i innych wzorców posługiwania się językiem naturalnym, z zamiarem wywarcia wpływu na jego użytkowników, aby trzymali się proponowanych środków. Zasady te mogą regulować aspekty języka takie jak wymowa, fleksja, leksyka, semantyka, składnia i frazeologia, a także konwencje zewnętrznojęzykowe takie jak ortografia i interpunkcja. Z pojęciem preskryptywizmu powiązane są normatywne koncepcje błędu i poprawności językowej. Podejście preskryptywne jest stawiane w opozycji do deskryptywizmu, czyli postawy wystrzegającej się sądów normatywnych na rzecz neutralnego opisu rzeczywistości, przyjmowanej we współczesnym językoznawstwie akademickim za fundament analizy gramatycznej. Praktyki normatywne swoje zastosowanie znajdują natomiast w edukacji i działalności wydawniczej. Ponadto stanowią istotną część potocznych postaw językowych. Skrajną formą preskryptywizmu jest puryzm językowy.