Mord pod Orłem

Mord pod Orłem (znany również jako mord w Lesie Miedwiediewskim i mord orłowski) – zbiorowa egzekucja więźniów politycznych przeprowadzona przez NKWD 11 września 1941 roku w Lesie Miedwiediewskim, na północ od Orła. Była to jedna z wielu tzw. masakr więziennych, dokonanych przez NKWD po rozpoczęciu niemieckiej inwazji na ZSRR. W Lesie Miedwiediewskim rozstrzelano 157 osób, w tym prominentnych działaczy państwowych, partyjnych i świata nauki: osoby skazane w drugim oraz trzecim procesie moskiewskim (Christian Rakowski, , ), a także Mariję Spiridonową, Piotra Pietrowskiego, , Warwarę Jakowlewą oraz niemieckiego matematyka . Mord został zainicjowany przez ludowego komisarza spraw wewnętrznych Ławrientija Berię i usankcjonowany przez Państwowy Komitet Obrony ZSRR pod kierownictwem Józefa Stalina. Wszystkich skazanych oskarżono o „prowadzenie defetystycznej agitacji i próby przygotowania ucieczki w celu wznowienia działalności wywrotowej”. Wydarzenia w Lesie Miedwiediewskim nie były precedensem: masowe groby na terenie Orla i w jego okolicach zaczęły pojawiać się już w latach 30., podczas wielkiego terroru. Na północ i zachód od Cmentarza Troickiego w Orle znajdował się tzw. Diabelski Rów – wąwóz, w którym masowo rozstrzeliwano, a następnie grzebano więźniów politycznych. Do końca lat 80. XX w. znaczna część rozstrzelanych pod Orłem została zrehabilitowana. W przypadku pozostałych 108 osób wyrok uchylono w 1990 roku.