płeć

Płeć – zespół cech budowy o charakterze struktur, funkcji i zachowań pozwalających na sklasyfikowanie organizmów na męskie i żeńskie. W odniesieniu do organizmów płci męskiej stosuje się określenia mężczyzna i samiec, a w odniesieniu do organizmów płci żeńskiej: kobieta i samica, odpowiednio dla ludzi i zwierząt. Rozmnażanie płciowe polega na połączeniu i zmieszaniu cech genetycznych: wyspecjalizowane komórki zwane gametami łączą się, aby stworzyć potomstwo, które odziedziczy cechy po każdym z rodziców. Gamety produkowane przez organizm określają jego płeć: samce produkują małe gamety (plemniki u zwierząt; pyłek w roślinach nasiennych), podczas gdy kobiety produkują duże gamety (komórki jajowe). Poszczególne organizmy, które produkują zarówno męskie, jak i żeńskie gamety, określane są mianem hermafrodytycznych. Gamety mogą być identyczne w formie i funkcji tzw. izogamia, ale w wielu przypadkach asymetria rozwinęła się w taki sposób, że istnieją dwa różne rodzaje gamet, tzw. anizogamia. Wśród ludzi i innych ssaków, samce zazwyczaj noszą chromosom Y i X (XY), podczas gdy samice noszą zazwyczaj dwa chromosomy X (XX), które są elementami systemu determinacji płci XY. Ludzie mogą być również interseksualni. U innych zwierząt mogą występować odmienne systemy determinacji płci, takie jak system ZW u ptaków, system X0 u owadów oraz rozmaite systemy środowiskowe, na przykład u skorupiaków. Grzyby mogą mieć również bardziej złożone systemy krzyżowania alleli, gdzie płeć nie może być ściśle opisana jako męska, żeńska lub hermafrodytyczna.