Trynityt
Also known as atomsite, Alamogordo glass
thumb|upright=1.2|Trinitite Trinitite, also known as atomsite or Alamogordo glass, is the glassy residue left on the desert floor after the plutonium-based Trinity nuclear bomb test on July 16, 1945, near Alamogordo, New Mexico. The glass is primarily made of arkosic sand composed of quartz grains and feldspar (both microcline and smaller amount of plagioclase with small amount of calcite, hornblende and augite in a matrix of sandy clay) that was melted by the atomic blast. It was first academically described in American Mineralogist in 1948.
Article · Polski
Trynityt (trinitit, trinityt) – nazwa szkliwa powstałego z ziaren piasku stopionych podczas wybuchu ładunku jądrowego. Stopiony piasek po zastygnięciu ma postać szklistych kilkucentymetrowych nieregularnych kamyków i charakteryzuje się zauważalną radioaktywnością (typowe pojedyncze bryłki wywołują ekspozycję poniżej jednego milirentgena na godzinę), będącą skutkiem pojawienia się w wyniku wybuchu jądrowego domieszek izotopów promieniotwórczych takich jak cez 137Cs, ameryk 241Am, bar 133Ba, kobalt 60Co, europ 152Eu, 154Eu i 155Eu, jak również stront 90Sr, pluton 239Pu i 241Pu, a także różne izotopy uranu i toru. Nazwa "trynityt" (oryg. ang. trinitite) utworzona została od kryptonimu pierwszego testowego wybuchu atomowego, przeprowadzonego nieopodal miasta Alamogordo na pustyni Nowego Meksyku w ramach tzw. Projektu Manhattan. Doświadczenie to, wykonane o świcie 16 lipca 1945, nazwano kryptonimem Trinity (dosłownie: "Trójca"). Nazwa używana jest (zamiennie z Alamogordo glass albo atomic glass, czyli "szkło z Alamogordo" albo "szkło atomowe") także w odniesieniu do materiałów powstałych podczas innych doświadczeń z bronią atomową, w innych terminach i miejscach (także tych prowadzonych w ZSRR na poligonie atomowym koło Semipałatyńska). Trynityt występuje w kilku odmianach, różniących się barwą. Najczęściej spotykany - zielony - zawdzięcza kolor obecności żelaza, rzadszy - czerwony - obecności miedzi. Istnieje też trynityt czarny, a także biały - w postaci perełek. W latach czterdziestych i na początku lat pięćdziesiątych XX wieku trynityt był sprzedawany kolekcjonerom minerałów, ale w 1952 amerykańska Komisja Energii Atomowej nakazała usunięcie z poligonów utworzonych podczas doświadczeń atomowych warstw tego materiału i zakazała przechowywania go przez osoby prywatne. W roku 2005 opublikowano teorię, według której trynityt mógł nie być efektem stopienia i połączenia się ze sobą ziaren piasku znajdujących się na obrzeżach kuli gorąca utworzonej przez wybuch jądrowy, jak przyjmuje się powszechnie, a raczej wessania tego piasku do wnętrza tej kuli, skąd opadł w postaci ciekłej, jak deszcz. Zobacz też * szkło pustynne * fulguryt * szkliwo wulkaniczne * tektyt
Abstract from DBpedia / Wikipedia · CC BY-SA