Krystalina

Krystaliny – grupa białek będących głównymi składnikami białkowymi soczewki oka kręgowców. Dzielą się na α-, β- i γ-krystaliny. Stosunek stężeń poszczególnych klas krystalin w soczewce różni się pomiędzy gatunkami. Krystaliny, aby móc spełniać swoje funkcje optyczne, muszą być przede wszystkim rozpuszczalne oraz stabilne. Ponadto wszystkie krystaliny są białkami niezwykle konserwatywnymi, wiąże się to z ich kluczową funkcją w prawidłowym funkcjonowaniu oka. Soczewka jest narządem skupiającym wiązkę światła oraz pozwalającym na formowanie obrazu na siatkówce oka. Aby wykonywać swoją funkcję prawidłowo soczewka musi być przezroczysta, mieć wysoki współczynnik załamania światła, niski współczynnik rozpraszania światła oraz zawierać białka cytoplazmatyczne o wysokiej rozpuszczalności. Komórki włókien soczewki aby zapewnić przezroczystość organu muszą w trakcie pozbyć się organelli komórkowych, takich jak jądro, mitochondria czy rybosomy, w procesie zbliżonym do wczesnych etapów apoptozy. Strata tych struktur komórkowych powoduje, że w pełni zróżnicowane komórki włókien nie są w stanie ani produkować, ani degradować białek, a co za tym idzie – białka powstałe w czasie różnicowania muszą pozostawać funkcjonalne przez całe życie osobnika. Komórki włókien soczewki mają wyjątkowo wysokie stężenie białek w cytoplazmie, u ludzi wynosi ono ok. 0,32 g/ml. Komórki te charakteryzują się także bardzo niskim ciśnieniem parcjalnym tlenu, ze względu na niski współczynnik przenikania tlenu przez błonę. Ponieważ cząsteczki krystalin nie są wymieniane przez całe życie, mogą służyć do oceny wieku zwłok metodą radiowęglową.