Nowa Gwinea Holenderska

Nowa Gwinea Holenderska (niderl. Nederlands Nieuw-Guinea) – dawna holenderska posiadłość kolonialna w Nowej Gwinei. Kolonię wydzielono w 1945 r. z Holenderskich Indii Wschodnich. Po uzyskaniu niepodległości przez Indonezję w 1949 r. w rękach Holendrów pozostała jedynie zachodnia część Nowej Gwinei. Holendrzy rozpoczęli przygotowania do uzyskania przez Nową Gwineę niepodległości. W 1959 r. przeprowadzono wybory lokalne. Nowo wybrany parlament zadeklarował 5 kwietnia 1961 zamiar ogłoszenia pełnej niepodległości do końca dekady. 1 grudnia 1961 wprowadzono oficjalne symbole państwowe. 18 grudnia 1961 Indonezja zaatakowała Nową Gwineę Holenderską. Po trwających prawie rok walkach, 1 października 1962 zawarto pokój, na mocy którego Holendrzy wycofali się z Nowej Gwinei, a region przeszedł pod administrację ONZ. Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami, obywatele byłej Nowej Gwinei Holenderskiej mieli sami zadecydować o przyszłości terytorium. Ponieważ holenderska administracja rozpoczęła emigrację do Holandii, Indonezyjczycy zaczęli wprowadzać do władz lokalnych swoich ludzi na miejsce Holendrów. 1 maja 1963 dokonała się ostateczna wymiana władz i zdominowany przez Indonezyjczyków lokalny parlament wybrał E. J. Bonaya na gubernatora. Jednocześnie zmieniono nazwę terytorium na Irian Jaya. W 1969 r. władze indonezyjskie postanowiły ostatecznie anektować dawną Nową Gwineę Holenderską. Przeprowadzono referendum – Akt Wolnego Wyboru. Sposób przeprowadzenia referendum oraz jego oficjalne wyniki spowodowały sprzeciw miejscowej ludności. Rząd indonezyjski uznał jednak referendum za wiążące i włączył terytorium do Indonezji jako prowincję Irian Zachodni.