zatrucie tlenkiem węgla

Zatrucie tlenkiem węgla (pot. zaczadzenie) – zatrucie gazowe, powodowane przez wdychanie tlenku węgla. Jest najczęściej spotykanym zatruciem gazowym, stanowi 75% wszystkich zatruć samobójczych i od 32% (w Szwajcarii) do 55% (w Austrii) zatruć przypadkowych. Jest najczęstszą przyczyną śmiertelnych zatruć w wielu krajach. W Stanach Zjednoczonych z powodu zatrucia tlenkiem węgla umiera rocznie co najmniej 400 osób. W Polsce, jak wynika ze statystyk Państwowej Straży Pożarnej, w okresie od września 2012 r. do marca 2013 r. w wyniku zatrucia tlenkiem węgla zginęło 91 osób, a 2216 zostało poszkodowanych. Tlenek węgla powstaje w wyniku niepełnego spalania substancji zawierających w cząsteczkach węgiel m.in. w wyniku spalania substancji organicznych, węgla drzewnego, węgla kamiennego, gazu czy paliw płynnych. Dla reakcji spalania metanu opisywanej sumarycznie równaniem CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O zidentyfikowano 31 etapów pośrednich. Jeśli temperatura pozostaje wysoka i nie brakuje tlenu, produkty pośrednie ulegają całkowitemu utlenieniu. Jeśli jednak w jakimkolwiek momencie reakcji następuje zaburzenie procesu spalania, może zostać ona zatrzymana przed etapem końcowym, prowadząc do wydzielenia produktów pośrednich reakcji, wśród których często występuje tlenek węgla. Najczęstszymi przyczynami takiej sytuacji jest schłodzenie płomienia, nieprawidłowy stosunek ilościowy paliwa do powietrza oraz niewystarczające wymieszanie skutkujące stratyfikacją gazów. Czad jest bezbarwny, bezwonny i lżejszy od powietrza. Najwięcej zatruć stwierdza się w sezonie zimowym. Jest to prawdopodobnie związane z mniejszą wentylacją pomieszczeń i używaniem urządzeń grzewczych.