Klirens

Klirens (współczynnik oczyszczania) – objętość osocza całkowicie oczyszczonego z danej substancji w jednostce czasu. Wyraża sprawność, z jaką osocze zostaje oczyszczone z danej substancji. Klirens danej substancji obliczamy ze wzoru: gdzie: – klirens danej substancji (jednostka objętości/jednostkę czasu) – ładunek danej substancji usunięty z osocza w przyjętej jednostce czasu (jednostka miary ilości danej substancji) – stężenie danej substancji w osoczu (ta sama jednostka miary ilości danej substancji jak wyżej/ta sama jednostka objętości). Stosuje się najczęściej do diagnozowania pracy nerek (klirens kreatyniny, klirens inuliny), rzadziej szybkości eliminacji substancji przez wątrobę lub nerki. Przykładowo, obliczając klirens kreatyniny w mililitrach na minutę, przyjmijmy: – stężenie danej substancji w moczu [mg/ml] – wielkość diurezy minutowej [ml/min] Wówczas: Wprowadzając pozostałą zmienną: – stężenie danej substancji w osoczu [mg/ml] i podstawiając do ogólnego wzoru, otrzymamy: gdzie: – klirens danej substancji [ml/min]. Najczęściej stosowanymi substancjami do określania klirensu nerkowego są: inulina, , mocznik, kreatynina, mannitol, sorbitol, witamina B12 znakowana kobaltem radioaktywnym. Do oznaczania szybkości przesączania kłębuszkowego najlepszym narzędziem jest klirens inuliny; w praktyce zwykle wystarczający jest klirens kreatyniny. Do oznaczania używa się kwasu paraaminohipurowego, który ulega stuprocentowej sekrecji w kanaliku nerkowym. Do oznaczania skuteczności dializ stosuje się tygodniowy .