Golfsyndroom

Het Golfsyndroom is de naam die vooral in de media is gegeven aan een aantal psychische en lichamelijke symptomen die zijn geconstateerd bij militairen die gediend hadden in Operatie Desert Storm (tijdens de Golfoorlog van 1990 en 1991). In het algemeen is er na rampen (zoals de bovengenoemde oorlogssituatie, maar bijvoorbeeld ook na de Bijlmerramp) vaak sprake van een aantal mensen die langdurig klachten overhoudt die voor de medische wetenschap moeilijk te plaatsen zijn in de context van de blootstelling van deze mensen. Omdat meestal ook aansprakelijkheid en geldelijke vergoedingen een rol gaan spelen, zeker in de Verenigde Staten, waar het zowel voor patiënten als voor advocaten zeer lucratief kan zijn het bestaan van een dergelijk syndroom of ziekte aan te tonen ontstaan er daarover vaak bittere controverses. De klachten zijn over het algemeen zeer weinig specifiek: moeheid, lusteloosheid, vergeetachtigheid, chronische pijnen, concentratieproblemen en dergelijke. Er wordt dan gezocht naar systematische verschillen tussen de aanwezigheid van die klachten bij mensen die aan de bedoelde situatie bloot zijn gesteld en een zo goed mogelijk vergelijkbare groep mensen die niet zijn blootgesteld. Over het algemeen levert dat niets op. Dan wordt er vaak gewezen op specifieke blootstellingen zoals bepaalde vaccinaties, eventueel contact met chemische wapens of oorlogsmaterialen, zoals het in pantserdoordringende projectielen verwerkte verarmd uranium. Vaak zijn de klachten of symptomen die na blootstelling aan dergelijke stoffen of producten kunnen ontstaan bij proefdieren wel goed bekend en die komen in het algemeen in het geheel niet overeen met wat bij de getroffen mensen is waargenomen; maar het is natuurlijk ethisch niet mogelijk bij mensen experimenteel onderzoek te doen hiernaar. Meestal is de getroffen groep ook te klein om uit het incidenteel voorkomen van bepaalde waarnemingen statistisch verantwoorde conclusies te kunnen trekken. Het Britse ministerie van Defensie heeft een grote analyse gedaan en vond geen correlatie tussen dienstdoen in het Golfgebied en sterfgevallen door ziekten. Nu is sterfte een vrij extreem eindpunt en hierdoor is nog niet uit te sluiten dat er mensen zijn die ziek zijn als gevolg van de Golfoorlog, zowel wanneer dit op psychische als wanneer dit op lichamelijke oorzaken zou berusten.