Wirusowe białka fuzyjne

Wirusowe białka fuzyjne – białka odpowiedzialne za fuzję błony wirusowej z błoną komórkową gospodarza. Efektem tego jest przedostanie się zawartości genetycznej wirusa i jego późniejsza replikacja. W procesie tym pośredniczą glikoproteiny, znajdujące się na powierzchni wirusa, z których jedna jest zwykle uważana za białko fuzyjne. Białka te powodują fuzję dwóch oddziałujących ze sobą błon, ulegając wcześniej zmianom konformacyjnym, które są wywoływane przez środowisko. Zjawisko fuzji błon jest powszechnie występującym procesem w przyrodzie. Występuje u eukariontów podczas zapłodnienia, ale także fagocytozy, pinocytozy i uwalniania neuroprzekaźników z synaps nerwowych. U eukariontów w wewnątrzkomórkowej fuzji błon pośredniczą głównie rozpuszczalne białka SNARE, których asocjacja umożliwia zajście procesu fuzji błon. Eukariotyczne białka SNARE występują w dwóch różnych postaciach, tj. pęcherzykowej (v-SNARE) i docelowej (t-SNARE), które łączą się ze sobą w pary tworząc kompleks SNARE (zwany również jako trans-SNARE). Kompleks ten pokonuje barierę energetyczną i zbliża do siebie dwie błony na tyle blisko, że powoduje wystarczające odkształcenia i naprężenia, by doprowadzić do połączenia dwuwarstw. U wirusów, w przeciwieństwie do eukariontów, w fuzji pośredniczy jedno lub więcej białek powierzchniowych. W przypadku wirusa grypy takim białkiem jest hemaglutynina. Zarówno hemaglutynina, jak i białka SNARE wykazują znaczne podobieństwo strukturalne. Różnica między dwoma procesami fuzji, w których pośredniczą, polega na tym, że heterodimeryzacja białek SNARE jest warunkiem koniecznym do wystąpienia fuzji, podczas gdy hemaglutynina, i ogólnie wirusowe białka fuzyjne, wstawiają swoje domeny fuzyjne i destabilizują dwuwarstwę lipidową w celu wywołania fuzji. Istnieją cztery klasy białek fuzyjnych, podzielone ze względu na ich strukturę i mechanizm fuzji.