centraal geleide economie
Also known as central planning, centrally planned economy, central economic planning, command economy
economie waarin alleen de staat recht heeft op het verstrekken van goederen en diensten, en het marktmechanisme vervalt
AI overview
A planned economy is an economic system where the government makes major decisions about what goods to produce, how to produce them, and how to distribute them to the public, rather than letting market forces and individual businesses decide. It matters because it represents a fundamentally different approach to organizing economic activity compared to market-based systems, with different trade-offs in terms of efficiency, equality, and individual economic freedom.
AI-generated from the Wikipedia summary — may contain errors.
Wikidata facts
- Image
- Poster of Azerbaijan 1938. Planned economy.jpg
Show 1 more fact
- Commons category
- Planned economy
via Wikidata · CC0
Article · Nederlands
Een centraal geleide economie (ook: planeconomie, maar niet te verwarren met de vakdiscipline planeconomie) houdt in dat alleen de staat recht heeft op het verstrekken van goederen en diensten, waardoor het marktmechanisme (balans vraag en aanbod) komt te vervallen. Een planeconomie is een zogenaamde top-down-economie, dat wil zeggen: Op het hoogste niveau van een denkbeeldige piramide wordt de economie door enkele mensen bepaald, en naar beneden gepropageerd tot het laagste niveau (de consument). In een planeconomie kan de consument het aanbod alleen sturen door de politiek daartoe te bewegen. Daarom wordt gesproken over een aanbodgerichte economie. Centraal geleide economieën komt men voornamelijk tegen in het communistische staatssysteem, maar in sommige kapitalistische staten bepaalt de staat ook gedeeltelijk wat de prijs van bepaalde producten is (gemengde economie). Een Nederlands voorbeeld zijn de prijzen in de gezondheidszorg die bepaald worden door de Zorgautoriteit. Een centraal geleide economie komt nog voor in Cuba, Noord-Korea, Vietnam, Laos en in afgebroken staat in de voormalige Sovjet-Unie en de Volksrepubliek China (die nu door economische hervormingen een vorm van een gedeeltelijke vrijemarkteconomie ontwikkelt).
Abstract from DBpedia / Wikipedia · CC BY-SA