cobalamine

Vitamine B12, ook wel cobalamine, is een groep van wateroplosbare vitaminen die een belangrijke rol speelt bij de stofwisseling. Vitamine B12 is een cofactor, een organische verbinding die nodig is bij enzymatische reacties, en speelt als zodanig een rol in DNA-synthese en metabolisatie van vetzuren en aminozuren. Voor de mens is vitamine B12 met name belangrijk voor de normale werking van het zenuwstelsel via zijn rol bij de aanmaak van myeline, en voor de ontwikkeling van rode bloedcellen in het beenmerg. Vitamine B12 heeft een uiterst complexe moleculaire structuur. Er bestaan vier vrijwel identieke vormen (vitameren) van deze vitamine: cyanocobalamine, hydroxocobalamine, adenosylcobalamine en methylcobalamine. Alle vormen bevatten het biochemisch zeldzame element kobalt. Alleen bepaalde bacteriën zijn in staat om vitamine B12 te produceren. Veel van deze bacteriën zijn onderdeel van de darmflora in dieren, en om deze reden komt vitamine B12 vrijwel alleen voor in dierlijke producten. In ontwikkelde landen krijgen de meeste mensen voldoende vitamine B12 binnen via dierlijke levensmiddelen, zoals vlees, vis, melkproducten en eieren. Ook in plantaardige producten kan vitamine B12 voorkomen, bijvoorbeeld in gedroogd zeewier. Voor veganisten en strenge vegetariërs luidt het advies om voedingssupplementen te slikken of voedingsmiddelen te gebruiken die met vitamine B12 zijn verrijkt. Een tekort aan vitamine B12 kan naast een onvoldoende inname het gevolg zijn van een verminderde absorptie (door verlies van de zogenaamde intrinsieke factor) of een verminderde productie van maagzuur (achloorhydrie). Deficiëntie kan leiden tot zenuwaandoeningen en bepaalde vormen van bloedarmoede, zoals pernicieuze anemie. Het verloop van deze ziekte en gevoeligheid voor deficiëntie wordt mogelijk beïnvloed door de niveaus van foliumzuur in het lichaam.