dextrine

Dextrines zijn een groep koolhydraten met een betrekkelijk laag molecuulgewicht, die worden verkregen door de hydrolyse van zetmeel. Dextrines zijn mengsels van lineair α-(1,4)-verbonden D-glucosepolymeren welke beginnen met een α-(1,6)-binding. De vertering van zetmeel tot maltose begint in de mond door het enzym α-amylase dat zich in het speeksel bevindt. Hierbij ontstaan diverse dextrines als tussenproduct. Ze worden onderscheiden naar hun kleuring met jodium, waarbij erythrodextrines rood kleuren en achrodextrines geen kleuring opleveren. Gedurende het proces van mouten en eesten van gerst, ten behoeve van de bierbereiding, wordt door de fermentatie van het gerst eveneens dextrine geproduceerd. Ook op het oppervlak van brood worden ze gedurende het bakken gevormd, en ze dragen bij aan de smaak, de kleur en de knapperigheid van het brood. In de industrie wordt dextrine geproduceerd door pyrolyse, gedurende het roosteren van zetmeelpoeder onder min of meer zure omstandigheden. In 1872 bouwde Willem Albert Scholten de eerste Nederlandse dextrinefabriek in Zuidbroek. Het proces om koud water oplosbaar lijm te maken die een gom kan vervangen, is uitgevonden door Franse chemicus en beschreven in 1804 in tijdschrift Annales de chimie en 1811 in Bulletin de pharmacie. Deze typen dextrines worden ook pyrodextrines genoemd. Witte en gele dextrines zijn geheel of gedeeltelijk in water oplosbare poeders. In 1833 kreeg het de naam dextrine van Jean-Baptiste Biot en toen ze ontdekte dat deze gom gepolariseerd licht naar rechts draait (in latijnse taal dexter). Oudere namen voor dextrine zijn onder andere gommeline, leiogomme. In 1838 werd er een wedstrijd uitgeschreven door de Franse Société d'encouragement pour l'industrie nationale om een fabriek te bouwen die minimaal 100 kg dextrine per dag kon fabriceren en verkopen. De gebroeders Heuzé, fabrikanten van dextrines in Petite-Villette in de nabijheid van Parijs wonnen de prijs in 1841.