receptory zmiatacze

W immunologii receptory zmiatacze (ang. scavenger receptors, SR) – receptory komórkowe głównie na makrofagach ale i na innych komórkach, które mają zdolność wiązania się z i usuwania różnorodnych ligandów. Ligandami są często struktury drobnoustrojów, ale też własne struktury organizmu, które uległy szkodliwej modyfikacji lub uszkodzeniu. Receptory zmiatacze uruchamiają fagocytozę, ale również komórkowe szlaki sygnalizacyjne. Poprzez szerokie spektrum ligandów, w tym PAMP, zmiatacze są częścią układu immunologicznego nieswoistego i są zaliczane do receptorów rozpoznających wzorce. Po raz pierwszy zidentyfikowano receptory zmiatacze jako receptory makrofagów, które wiążą utleniony LDL cholesterol gromadzący się w ścianie tętnic i przekształcają się w komórki piankowate. Wytwarzane przez nie różne cytokiny, stymulują rozwój miażdżycy. Komórki Kupffera w wątrobie są szczególnie bogate w receptory zmiatające: SR-A1, SR-A2 i MARCO.